Dla Dorosłych
Dla nastolatków
Dla dzieci
Współuzależnienie
Współuzależnienie to życie podporządkowane osobie uzależnionej – z pominięciem własnych potrzeb i granic. Osoba współuzależniona próbuje „ratować” bliskiego, ale sama coraz bardziej cierpi i traci kontakt ze sobą.
Współuzależnienie nie dotyczy tylko alkoholizmu, może występować w relacjach z osobami uzależnionymi od różnych substancji i zachowań, a także w toksycznych układach emocjonalnych – nawet bez klasycznego uzależnienia.
Istota współuzależnienia to schemat relacyjny, w którym jedna osoba funkcjonuje nadmiernie w oparciu o potrzeby, emocje i problemy drugiej osoby, zatracając siebie. Nie chodzi wyłącznie o „uzależnienie fizyczne” – to uzależnienie emocjonalne, oparte na lęku, kontroli i potrzebie bycia potrzebnym.
wsparcie, które działa
Kluczowe cechy współuzależnienia?
Życie skoncentrowane na uzależnionej osobie
- Osoba współuzależniona podporządkowuje codzienne życie osobie uzależnionej – jej nastrojom, zachowaniom i potrzebom. Traci granice i rezygnuje z własnych planów, by „dostosować się” do sytuacji w domu.
Kontrola
i ratowanie
- Często przejmuje rolę „ratownika” – usuwa butelki, dzwoni po specjalistów, zasłania partnera przed konsekwencjami. Wierzy, że jeśli zrobi wystarczająco dużo, uratuje uzależnionego.
Zaniedbywanie
siebie
- Własne potrzeby emocjonalne, zdrowie fizyczne i granice zostają odsunięte na bok. Wszystko podporządkowane jest drugiej osobie – nawet kosztem wyczerpania i cierpienia.
Zaprzeczanie
problemowi
- Osoba współuzależniona często wypiera skalę problemu – usprawiedliwia zachowanie partnera, unika rozmów o uzależnieniu, łagodzi skutki, by „nie robić problemów”.
Lęk przed porzuceniem
lub samotnością
- Strach przed rozstaniem czy samotnym życiem sprawia, że trwa w relacji mimo bólu. Obawia się zmian, nawet jeśli obecna sytuacja ją niszczy.
Lęk przed porzuceniem
lub samotnością
- Często obarcza się odpowiedzialnością za sytuację w domu. Myśli, że mogła zrobić więcej, wcześniej zauważyć problem, lepiej wspierać. Czuje się winna za chorobę bliskiej osoby.
Każdy zasługuje na wsparcie
Współuzależnienie może występować m.in. w relacjach z osobami:
uzależnionymi od narkotyków, leków, hazardu, seksu, pracy, internetu, jedzenia
z zaburzeniami psychicznymi (np.depresją, zaburzeniami osobowości)
przemocowymi lub manipulującymi emocjonalnie
narcystycznymi lub z cechami psychopatycznymi
około 3 miliony
nastolatków
z rodzin z problemem alkoholowym doświadcza zaburzeń emocjonalnych, lęku lub depresji
Ponad 60%
nastolatków z rodzin z problemem alkoholowym zmaga się z lękiem, depresją lub zaburzeniami emocjonalnymi. dorastając w cieniu uzależnienia
aż 80%
osób współuzależnionych to kobiety – partnerki i matki osób uzależnionych, które częściej niż mężczyźni wybierają rolę „opiekuna”
co 5 dziecko
w polsce dorasta w rodzinie z problemem alkoholowym – to ponad 1,5 miliona dzieci narażonych na współuzależnienie, lęk i emocjonalne
Testimonials
Przykłady relacji współuzależnionych
Ukrywanie picia partnera, tłumaczenie jego nieobecności, przejmowanie wszystkich obowiązków, próby ratowania go za wszelką cenę, zapominając o sobie.
Małżonek alkoholikaPrzykład relacji współuzależnionych
Przejmowanie roli dorosłego, opieka nad rodzeństwem, dbanie o dom, rezygnacja z własnych potrzeb i dzieciństwa.
Dziecko osoby uzależnionejPrzykład relacji współuzależnionych
Rezygnacja z własnego życia, pełna opieka nad partnerem, poczucie winy za jego stan, brak przestrzeni dla siebie.
Partner osoby chorej psychiczniePrzykład relacji współuzależnionych
Rezygnacja z własnego życia, pełna opieka nad partnerem, poczucie winy za jego stan, brak przestrzeni dla siebie.
Partner osoby chorej psychiczniePrzykład relacji współuzależnionych
Stałe kontrolowanie dziecka, unikanie stawiania granic, życie w napięciu i lęku, podporządkowanie wszystkiego jego problemowi.
Rodzic dziecka uzależnionego od gierPrzykład relacji współuzależnionych
Tłumaczenie przemocy, pozostawanie w relacji „bo on jej potrzebuje”, przekonanie, że bez niej sobie nie poradzi.
Kobieta w związku przemocowymPrzykład relacji współuzależnionych
Stale spełnianie jej potrzeb, tłumienie własnych emocji, unikanie konfliktów, życie w napięciu, by „utrzymać spokój”.
Mężczyzna z partnerką o cechach narcystycznychPrzykład relacji współuzależnionych
Skutki współuzależnienia
depresja, lęk, zaburzenia psychosomatyczne
trudności w relacjach interpersonalnych
niskie poczucie własnej wartości
wypalenie emocjonalne
powielanie niezdrowych schematów w kolejnych związkach
Jak sobie pomóc?
Psychoterapia indywidualna – pomaga odzyskać granice i zbudować poczucie własnej wartości.
Grupy wsparcia – np. Al-Anon, DDA, które łączą osoby z podobnymi doświadczeniami.
Edukacja – zrozumienie mechanizmów uzależnienia i współuzależnienia to pierwszy krok do zmiany.